Franciszek Golus urodził się 4 października 1874 roku, jako najstarszy syn Franciszka Golusa i Marianny z Jankowskich w miejscowości Weisshof (czyli Biały dwór) koło Torunia. Miał czworo rodzeństwa (trzech braci i jedną siostrę). Wykształcił się w zawodzie mistrza fryzjera – golibrody. W Golubiu zamieszkał od 1894 roku. Zajmował jedno z mieszkań przy ul. Kościelnej. 15 listopada 1902 roku Franciszek Golus zawarł małżeństwo z Wacławą Apolonią Gregrowicz. Miał z nią pięcioro dzieci. Już wtedy został członkiem Bractwa Kurkowego, a potem członkiem i prezesem Towarzystwa Przemysłowego w Golubiu.
W 1912 roku kupił kamienicę przy ul. Rynek 20 i otworzył w niej zakład fryzjerski, który działał do wybuchu II wojny światowej, objął również objął kierownictwo Banku Ludowego w Golubiu. 12 stycznia 1920 roku pierwszy po rozbiorach wojewoda pomorski Stefan Laszewski mianował go „komisarycznym burmistrzem miasta Golubia”.
Od tamtej pory intensywnie zaangażował się w życie społeczno-kulturalne miasta. Pełnił wysokie funkcje w sądownictwie polskim, był m.in. sędzią pokoju przy Sądzie Powiatowym w Golubiu. Od 16 września 1926 roku piastował urząd prezesa Związku Ludowo-Narodowego, które z czasem przekształciło się w Stronnictwo Narodowe. Od lipca 1928 roku przewodniczył Towarzystwu Muzealnemu, które ukonstytuowało się na Zamku Golubskim.
Zmarł 9 lutego 1954 roku w Golubiu-Dobrzyniu został pochowany na cmentarzy parafialnym, na dawnym Błoniu w Golubiu.
Golub przez okres ponad siedmiuset lat był świadkiem wielu ważnych i ciekawych wydarzeń związanych z funkcjonowaniem miasta i życia jego mieszkańców.
11 listopada 1918 roku to symboliczna data, która rozpoczęła proces odzyskiwania przez Polskę niepodległości w różnych miastach i regionach. Od tego momentu, rozpoczęły się przygotowania do przejęcia ziem Pomorza, a z nim i Golubia pod skrzydła Rzeczypospolitej. Przygotowania te prowadzili zarówno mieszkańcy Golubia jak również i władze państwa polskiego.
W Golubiu, na początku stycznia 1919 roku utworzona została, mająca status rady miasta, Polska Rada Ludowa. Jako reprezentant tymczasowej polskiej władzy cywilnej, aktywizowała mieszkańców do udziału w życiu narodowym i politycznym. Utworzona zostaje „Straż Ludowa”, jako zalążek konspiracyjnej polskiej siły zbrojnej oraz Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” .Polska młodzież Golubia czynnie włączyła się do walki o polskość miasta. Z pomocą przyszła młodzież z Dobrzynia, w którym od 1917 roku czynnie działa Polska Organizacja Wojskowa..
Zbrojnej walki zaniechano. Decyzją ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej zaczęły się przygotowania do akcji pokojowego przejmowania terenów na rzecz Polski. Misję przywrócenia ziem Pomorza do Polski, a tym samym i Golubia, powierzono generałowi Józefowi Hallerowi, dowódcy Błękitnej Armii.
Zajęcie terenu miało być przeprowadzone pokojowo, przy wykluczeniu bezpośredniej styczności pomiędzy wojskami niemieckimi a polskimi i tylko w dzień, od godz. 6 do 18.
Powrót żołnierza polskiego na stare polskie Pomorze rozpoczęła Grupa Operacyjna generała dywizji Stanisława Napoleona hr. Ursyn—Pruszyńskiego, w składzie 8. Dywizji Strzelców oraz 5. Brygada Jazdy, działająca w rubieży od Mławy do Dobrzynia nad Drwęcą.
Wojsko 2. Pułku Szwoleżerów Rokitiańskich, pod dowództwem pułkownika Romana Żaby, wchodzące w skład Grupy OperacyjneJ gen. Stanisława Pruszyńskiego, 17 stycznia 1920 roku w godzinach południowych przekroczyło pod Golubiem granicę i rzekę. Po drewnianym moście zbudowanym, specjalnie przez miejscową ludność (poprzedniego dnia polscy żołnierze „Błękitnej Armii” stacjonowali w Dobrzyniu nad Drwęcą), ze wzruszającą radością i serdecznością, witane pod bramami przystrojonymi barwami narodowymi, wkroczyło przy dźwiękach dzwonu „Zygmunta” do Golubia. Na golubskim Rynku wojsko polskie powitał komisaryczny burmistrz miasta Franciszek Golus. Społeczeństwo przywitało wyzwolicieli flagami i girlandami. Polska ludność płakała z radości witając wyzwolicieli. Po zejściu z koni w otoczeniu społeczeństwa, burmistrz miasta wręczył dowódcy wojska chleb i sól oraz klucze miasta. Po krótkim postoju wyzwoliciele ruszyli w głąb kraju.
